{"id":969,"date":"2021-05-27T13:24:25","date_gmt":"2021-05-27T13:24:25","guid":{"rendered":"https:\/\/exetasis.com\/?p=969"},"modified":"2021-05-28T14:44:52","modified_gmt":"2021-05-28T14:44:52","slug":"antibiotike-perdorimi-i-duhur-shpetim-abuzimi-katastrofik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/exetasis.com\/sq\/antibiotike-perdorimi-i-duhur-shpetim-abuzimi-katastrofik\/","title":{"rendered":"Antibiotik\u00eb - P\u00ebrdorimi i duhur shp\u00ebtim,  abuzimi katastrofik."},"content":{"rendered":"\r\n<p>Dimri po vjen dhe bashk\u00eb me t\u00eb vijn\u00eb ftohjet e dimrit. Si\u00e7 dihet, nuk ka pothuajse asnj\u00eb person q\u00eb nuk paraqet nj\u00eb ose m\u00eb shum\u00eb episode \"t\u00eb ftohjes\" gjat\u00eb muajve t\u00eb dimrit. Pjesa d\u00ebrrmuese e k\u00ebtyre ftohjeve jan\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb viruseve dhe jan\u00eb nga natyra e tyre beninje, jet\u00ebshkurt\u00ebr dhe vet\u00ebsh\u00ebruese.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Sidoqoft\u00eb, pavar\u00ebsisht nga fakti q\u00eb zakonisht mjaftojn\u00eb disa antipiretik\u00eb ose antitusiv\u00eb, p\u00ebr trajtimin e tyre b\u00ebhet nj\u00eb abuzim i pamatur dhe i rreziksh\u00ebm i antibiotik\u00ebve, duke rezultuar n\u00eb pasoja t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme ekologjike dhe ekonomike.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Nj\u00eb problem i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm q\u00eb lidhet me p\u00ebrdorimin e vazhduesh\u00ebm t\u00eb antibiotik\u00ebve \u00ebsht\u00eb se ata humbin efektivitetin e tyre relativisht shpejt dhe mikrobet zhvillojn\u00eb leht\u00ebsisht mekanizma me t\u00eb cil\u00ebt b\u00ebhen rezistent\u00eb. Mikrobet rezistente jan\u00eb rreziku m\u00eb i madh sot, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb spital, sepse infeksionet q\u00eb ato shkaktojn\u00eb jan\u00eb serioze, nd\u00ebrsa n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb ne duhet t\u00eb p\u00ebrdorim vazhdimisht antibiotik\u00eb t\u00eb rinj p\u00ebr t'i trajtuar ato.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Arsyet p\u00ebr zhvillimin e rezistenc\u00ebs nga mikrobet n\u00eb antibiotik\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm jan\u00eb t\u00eb shumta, por m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishmja duket se \u00ebsht\u00eb e keqe dhe irracionale, ve\u00e7an\u00ebrisht atje ku nuk duhet t\u00eb jet\u00eb.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Antibiotik\u00ebt jan\u00eb aktiv\u00eb vet\u00ebm kund\u00ebr mikrobeve dhe nuk kan\u00eb efekt kund\u00ebr viruseve. P\u00ebr fat t\u00eb mir\u00eb, infeksionet e dimrit shkaktohen pothuajse ekskluzivisht nga viruse t\u00eb cilat, si\u00e7 kemi th\u00ebn\u00eb, nuk preken nga antibiotik\u00ebt. Sidoqoft\u00eb, v\u00ebrehet fenomeni paradoksal, konsumi i antibiotik\u00ebve gjat\u00eb muajve t\u00eb dimrit shum\u00ebfishohet sepse shum\u00eb pacient\u00eb shkojn\u00eb vet\u00eb n\u00eb farmaci, duke k\u00ebrkuar nj\u00eb antibiotik p\u00ebr t\u00eb trajtuar koll\u00ebn ose teshtitjen e tyre.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Abuzimi me antibiotik\u00ebt, p\u00ebrve\u00e7 rrezikut t\u00eb shfaqjes s\u00eb mikrobeve rezistente, mbart rreziqe serioze t\u00eb efekteve an\u00ebsore, t\u00eb cilat shpesh rrezikojn\u00eb k\u00ebt\u00eb jet\u00eb t\u00eb pacientit. Dhe n\u00ebse antibiotiku \u00ebsht\u00eb dh\u00ebn\u00eb p\u00ebr t\u00eb trajtuar nj\u00eb infeksion serioz p\u00ebr t\u00eb cilin personi ka m\u00eb shum\u00eb t\u00eb ngjar\u00eb t\u00eb rrezikohet, at\u00ebher\u00eb p\u00ebrfitimet e pritura tejkalojn\u00eb rreziqet e mundshme t\u00eb efekteve an\u00ebsore serioze. Sidoqoft\u00eb, n\u00ebse antibiotiku \u00ebsht\u00eb marr\u00eb pa qen\u00eb e nevojshme, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb p.sh. p\u00ebr t\u00eb trajtuar nj\u00eb ftohje t\u00eb zakonshme, at\u00ebher\u00eb pa ndonj\u00eb p\u00ebrfitim t\u00eb pritur personi \u00ebsht\u00eb i ekspozuar ndaj rreziqeve serioze.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Rregullat e m\u00ebposhtme duhet t\u00eb ndiqen p\u00ebr t\u00eb ruajtur integritetin dhe efektivitetin e antibiotik\u00ebve dhe p\u00ebr t\u00eb minimizuar rrezikun e mundsh\u00ebm t\u00eb efekteve an\u00ebsore:<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<ul>\r\n<li>Shmangni marrjen e ndonj\u00eb antibiotiku vet\u00eb.<\/li>\r\n<li>P\u00ebrdorimi lokal i vajrave ose kremrave q\u00eb p\u00ebrmbajn\u00eb antibiotik\u00eb duhet t\u00eb shmanget, pasi ato gjithashtu rrisin rrezikun e shfaqjes s\u00eb mikrobeve rezistente.<\/li>\r\n<li>Gjithmon\u00eb konsultohuni me mjekun tuaj p\u00ebr \u00e7do temperatur\u00eb ose infeksion q\u00eb paraqisni.<\/li>\r\n<li>Ndiqni udh\u00ebzimet e mjekut tuaj n\u00eb lidhje me dozologjin\u00eb dhe koh\u00ebzgjatjen e antibiotik\u00ebve q\u00eb ai rekomandoi.<\/li>\r\n<\/ul>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Mikrobet jan\u00eb mikroorganizma me p\u00ebrshtatshm\u00ebri t\u00eb jasht\u00ebzakonshme dhe infeksionet mikrobike rezistente sot jan\u00eb nj\u00eb nga problemet m\u00eb serioze dhe m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira.<\/p>\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dimri po vjen dhe bashk\u00eb me t\u00eb vijn\u00eb ftohjet e dimrit. Si\u00e7 dihet, nuk ka pothuajse asnj\u00eb person q\u00eb nuk paraqet nj\u00eb ose m\u00eb shum\u00eb episode \"t\u00eb ftohjes\" gjat\u00eb muajve t\u00eb dimrit. Pjesa d\u00ebrrmuese e k\u00ebtyre ftohjeve jan\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb viruseve dhe jan\u00eb nga natyra e tyre beninje, jet\u00ebshkurt\u00ebr dhe vet\u00ebsh\u00ebruese. Sidoqoft\u00eb, pavar\u00ebsisht nga [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":1103,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[21],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/exetasis.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/969"}],"collection":[{"href":"https:\/\/exetasis.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/exetasis.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/exetasis.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/exetasis.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=969"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/exetasis.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/969\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1105,"href":"https:\/\/exetasis.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/969\/revisions\/1105"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/exetasis.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1103"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/exetasis.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=969"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/exetasis.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=969"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/exetasis.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=969"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}